Ngay cả khi bạn chưa thấy bụng, tử cung bạn vẫn đang “bành trướng” và gây chèn ép lên bàng quang vốn không bao giờ rỗng hoàn toàn.
Theo thống kê thì có hơn 90% tỷ lệ sảy thai trong 13 tuần đầu. Vì vậy, trong 3 tháng đầu thai kỳ này, chế độ ăn uống, lối sống, sinh hoạt của mẹ bầu có thể ảnh hưởng rất lớn đến thai nhi.
ba tháng đầu thai kỳ đối với những thai phụ sinh con so thật lạ lẫm và đầy lo âu. Nghén, thèm hoặc kén ăn là những trải nghiệm của hầu hết thai phụ nhưng không giống nhau ở mỗi người. Những triệu chứng sau đây là phổ biến nhất:
- Ốm nghén
Có đến 85% các bà mẹ tương lai trải qua các cơn buồn nôn và nôn mửa. Nguyên nhân gây ra triệu chứng chỉ xuất hiện khi mang thai 3 tháng đầu thai kỳ không rõ ràng, nhưng hóc-môn thai kỳ chorionic gonadotropin được cho là thủ phạm chính. Và đó không hẳn là một dấu hiệu tồi tệ bởi một số chuyện gia cho rằng mẹ càng hay nôn nao thì càng ít nguy cơ sẩy thai hoặc sinh non. Vì điều đó chứng tỏ lượng hóc môn tiết ra lớn, vấn đề là cung cấp đủ chất để sinh dưỡng thai nhi trong 3 tháng đầu mang thai.
- Thèm và kén ăn
Mang thai 3 tháng đầu thai phụ sẽ tự mình trải qua thời kỳ đặc biệt của khẩu vị. Sự ham thích với loại thức ăn nào đó hoặc đặc biệt ghét bỏ với những thức ăn khác thường có liên quan đến chứng ốm nghén. Sự thèm và ác cảm này có thể không đoán trước được, nhưng có đến 80% thai phụ gặp triệu chứng thèm ăn và đến 85% thai phụ cho biết họ không thể nuốt nổi một số món nào đó.
Liệu có nên nuông chiều sự thèm ăn và kén ăn của mình khi mang thai 3 tháng đầy hay không? Điều đó còn tùy.
Nếu sự thèm ăn của bạn là lành mạnh, không ngấu nghiến hàng túi khoai chiên hoặc cả nửa lít kem một lúc, bạn cứ yên tâm chiều chuộng cơn thèm của mình. Một nguyên tắc tốt: hạn chế mỗi khẩu phần tự đãi bản thân trong khoảng 75-100 ca-lo. Đối với những món không thể nuốt trôi, hãy thử thay thế bằng món khác để bổ sung chất.
- Mệt mỏi
Luôn cảm thấy mệt mỏi trong cả ngày dài là một trong những tác dụng phụ của thai kỳ. Cơ thể của bạn đang phải vận hành quá tải để thúc đẩy sự tăng trưởng của bé. Tử cung của bạn đang sản xuất progesterone – được cho là có tác dụng an thần, và lưu lượng máu tăng 50% để cung cấp máu cho thai nhi.
Một thủ phạm ẩn mặt cho sự mệt mỏi quá mức là chứng thiếu máu. Bổ sung chất sắt là rất cần thiết để tạo nên các tế bào máu cho bé, và nếu bạn không đủ chất sắt, em bé sẽ lấy những gì bé cần từ cơ thể bạn và làm bạn kiệt sức. Và không gì quý hơn một giấc ngủ sâu và đủ trong những ngày mang thai 3 tháng đầu.
- Tiểu tiện nhiều
Ngay cả khi bạn chưa thấy bụng, tử cung bạn vẫn đang “bành trướng” và gây chèn ép lên bàng quang vốn không bao giờ rỗng hoàn toàn. Thêm vào đó, thận cũng làm việc tích cực hơn để tống chất thải ra khỏi cơ thể bạn. Kết quả là: nhu cầu tiểu tiện trở nên thường xuyên hơn, suốt cả ngày lẫn đêm.
- Mụn nhọt
Khi mang thai 3 tháng đầu bạn rất dễ bị nổi mụn do các nội tiết tố hoạt động quá mức, khiến cho da sản sinh nhiều chất dầu hơn. Mụn có thể biến mất sau thời gian mang thai.
- Khó thở
Thai phụ thực sự hít thở sâu hơn, và cũng hấp thụ oxy vào máu tốt hơn. Cả khi bạn lấy vào rất nhiều không khí, cũng đừng ngạc nhiên nếu bạn cảm thấy khó thở, một phần vì em bé đang trao đổi CO2 trở lại cơ thể bạn.
- Đau đầu
Đường huyết thấp (kết quả của sự trao đổi chất), nội tiết tố tăng và lưu lượng máu lên não giảm có thể gây ra những cơn đau đầu tồi tệ cho các bà mẹ tương lai.
- Căng tức bầu ngực
Giai đoạn mang thai 3 tháng đầu thai kỳ, mặc dù em bé của bạn mới chỉ bằng kích cỡ của một dấu phẩy, bầu ngực của bạn đã sẵn sàng để nuôi dưỡng bé. Sự thay đổi nội tiết và tăng trưởng các tuyến sữa thường diễn ra vào khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ, nó khiến ngực bạn căng tức và nhạy cảm hơn.
- Thay đổi ham muốn tình dục
Sự gia tăng nội tiết tố và lưu lượng máu có thể tác động đến âm đạo và âm vật của bạn, khiến chúng mềm mại và nhạy cảm hơn. Với một số phụ nữ, điều đó đồng nghĩa với ham muốn tình dục ở mức cao trào, với khả năng đạt cực khoái nhiều và mạnh mẽ hơn. Với một số khác, tình dục trở nên quyến rũ một cách lạ kỳ.
- Tâm trạng thất thường
Nội tiết tố, những giấc ngủ không tròn, thực tại của việc mang thai – tất cả những điều này đều góp phần tạo nên sự xáo trộn mãnh liệt của cảm xúc. Bạn có thể cảm thấy thật yên lặng và muốn thu mình lại, hoặc sốc nổi, lo lắng, giận dữ hoặc muốn khóc, hoặc may mắn hay là hạnh phúc.
Đó là những gì mà phụ nữ mang thai 3 tháng đầu sẽ gặp phải. Và không chỉ bản thân thai phụ cần tỉnh táo và ổn định tâm lý. Mà người thân, nhất là người chồng, cần phải cảm thông và chia sẻ rất nhiều.
Sau khi trễ kinh 2 tuần, cần siêu âm ngả âm đạo để xác định tuổi thai, dự ngày sinh, đến lúc thai 12 tuần tuổi, cần siêu âm đo độ mờ da gáy thai nhi và xét nghiệm sinh hóa máu mẹ(nếu cần).
Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Châu Quỳnh, Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vũ Anh cho biết, quá trình mang thai ở người trung bình 280 ngày (40 tuần) được chia thành 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ, gọi là quý hay tam cá nguyệt.
Mỗi tam cá nguyệt sẽ có những đặc điểm riêng và những biến chứng của thai kỳ khác nhau. Việc khám thai theo đúng lịch trình là để bảo đảm quản lý thai an toàn đến lúc sinh và tránh được những biến chứng nặng nề trong cuộc sinh như băng huyết sau sinh, tử vong mẹ con.
Điều cần làm khi bắt đầu mang thai là tính ngày dự sinh. Ngày dự sinh là ngày thai được tròn 40 tuần. Nếu dự sinh theo kinh cuối và siêu âm khác biệt nhiều thì bác sĩ dựa vào siêu âm thời điểm này để tính tuổi thai.
Bác sĩ Quỳnh khuyến cáo, khi thấy có trễ kinh kèm theo dấu hiệu đau bụng, ra huyết, nôn ói nhiều thì nên đến cơ sở y tế khám ngay. Đó có thể là dấu hiệu của một số biến chứng thường gặp của thời kỳ mang thai ba tháng đầu này là thai ngoài tử cung, dọa sẩy thai hoặc sẩy thai, thai lưu, thai trứng và bệnh lý nguyên bào nuôi.
Theo bác sĩ Quỳnh, để phát hiện mang thai, ngoài việc trễ kinh, một số dấu hiệu để nhận biết là thai phụ thường căng đầu vú, hay đi tiểu lắt nhắt, thường xuyên buồn nôn và nôn, người mệt mỏi, dễ cáu gắt, chướng bụng…
Trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ, tức đến tuần thứ 12 thì mọi cơ quan của thai nhi đã dần hình thành hoàn thiện với chân tay cử động được.
Các bác sĩ khuyên rằng phụ nữ nên bổ sung các vitamin cần thiết 3 tháng trước khi có ý định sinh em bé.
Khi phát hiện que thử thai 2 vạch, nhiều chị em tin rằng mình có thai và không đi kiểm tra lại mà muốn đợi đến mốc 3 tháng để đi khám thai lần đầu luôn.
Tuy nhiên, lần sảy thai trước, sự phát triển của các khối u trong tử cung, một số loại thuốc nhất định và một số bệnh như u nang, UTIs hay bị nhiễm ký sinh trùng giun đũa cũng có thể tạo ra kết quả dương tính giả trên que thử thai. Vậy nên đừng suy đoán, hãy đến gặp bác sĩ,xét nghiệm máu để có kết quả chính xác nhất.
Không nói với chồng mình có bầu
Nhiều chị em bị sốc khi bị mang thai 3 tháng đầu ngoài ý muốn và không có ý định muốn nói với chồng mình về điều này. Cố gắng che giấu việc mang thai và để thời gian lâu sau đó mới thông báo với chồng có thể gây nảy sinh mâu thuẫn vợ chồng. Dù có kế hoạch sinh em bé hay không, khi có bầu nhất định phải nói với chồng bạn.
Không bổ sung các loại vitamin trước khi mang thai
Nếu dự định có thai, chị em nhất định cần bổ sung các vitamin tiền mang thai để duy trì sức khỏe của người mẹ trong suốt thai kỳ và giúp em bé có thể phát triển khỏe mạnh. Các bác sĩ khuyên rằng phụ nữ nên bổ sung các vitamin cần thiết 3 tháng trước khi có ý định sinh em bé.
Các vitamin tổng hợp bao gồm canxi, DHA, vitamin A,B,C,D và các vi chất giúp thai nhi phát triển khỏe mạnh. Trong vitamin còn chứa sắt và axitfolic giúp ngăn ngừa các khuyêt tật về hệ thần kinh và dị tất bẩm sinh và hạn chế tình trạng thiếu máu của cơ thể mẹ trogn thai kỳ.
Thường xuyên uống đồ uống có cồn
Khi mang thai, phụ nữ nên kiêng rượu. Trong 3 tháng đầu, nhiều chị em chưa biết mình có thai nên vẫn vô tư uống rượu, bia, đồ uống có cồn. Điều này có thể khiến thai nhi chậm phát triển và rối loạn phát triển. Chính vì vậy, chị em phụ nữ tốt nhất nên duy trì lối sống lành mạnh ngay cả khi chưa phát hiện mang bầu.
Biết chính xác thai đã vào tử cung hay chưa
Khi cảm nhận cơ thể có dấu hiệu thay đổi bất thường, đặc biệt là biểu hiện mang thai sớm, chị em cần kiểm tra chính xác việc mình đã mang thai hay chưa. Bạn có thể test nhanh tại nhà bằng que thử thai hoặc tới các cơ sở y tế chuyên khoa để xem có thai nhưng thai đã vào tử cung hay chưa. Việc này giúp đề phòng nguy cơ mang thai ngoài tử cung rất nguy hiểm cho thai phụ.
Lựa chọn nơi khám thai
Chị em khi mới mang thai 3 tháng đầu có thể lúng túng trong việc tìm cho mình một địa chỉ khám thai uy tín. Bạn nên đến khám thai tại các bệnh viện chuyên sản phụ khoa hoặc hỏi thăm bạn bè, người thân để chọn cho mình một bác sĩ hoặc phòng khám chuyên khoa uy tín.
Đối mặt với cơn ốm nghén
Ốm nghén là một trong những nỗi sợ của mẹ bầu trong giai đoạn 3 tháng cuối thai kỳ. Chị em thường có biểu hiện cơ thể mệt mỏi, buồn nôn hoặc nôn, chán ăn, sút cân nhanh chóng. Thông thường, các triệu chứng này sẽ qua nhanh từ tuần thứ 12 trở đi. Tuy nhiên không ít thai phụ có thể ốm nghén 5, 6 tháng hoặc đến tận ngày sinh nở.
Bổ sung vitamin cho mẹ bầu
Ngoài việc ăn uống đầy đủ các chất dinh dưỡng để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé, các mẹ bầu còn được chỉ định thêm một số vitamin cần thiết như axit folic, canxi, sắt, DHA,… Đây là những dưỡng chất cần bổ sung với hàm lượng lớn trong thai kỳ mà việc ăn uống đôi khi không đáp ứng đủ. Mẹ bầu cần được bác sĩ chuyên khoa kê đơn với liều lượng phù hợp, tránh tuyệt đối việc tự ý bổ sung vitamin khi mang thai.
"Ngó lơ" ông xã
Khi mang thai, hãy chia sẻ cảm xúc và gần gũi với chồng. Nếu bạn không chia sẻ cảm xúc trong suốt thai kỳ với chồng bạn có thể làm mỏng sợi dây liên kết giữa thai nhi và bố. Hãy cùng nhau tham gia các buổi tiệc, lên kế hoạch sinh con và thống nhất việc chọn tên con. Hãy để chồng bạn cảm nhận cảm giác khi con đá, chia sẻ từng giây phút hạnh phúc trước khi chờ đón em bé chào đời.
Ăn thả ga vì “đang ăn cho hai, cho ba”
Khi mang thai, mẹ bầu sẽ thường xuyên cảm thấy đói, thèm ăn. Tuy vậy, chị em nên có chế độ ăn uống trong thai kỳ hợp lý. Tăng cân quá mức khi mang thai 3 tháng đầu có thể khiến em bé có nguy cơ bị sinh thiếu cân, sinh non và khó sinh.
Hút thuốc trong và sau khi mang thai
Mẹ hút thuốc trước và trong khi mang thai làm tăng nguy cơ sẩy thai, trẻ bị thiếu cân, gây ra các vấn đề về nhau thai và tăng nguy cơ thai bị chết lưu, mắc dị tật bẩm sinh.
Làm việc quá nhiều
Nhiều chị em do quá bận bịu tới công việc cũng sẽ gây động thai, cơ thể mất nước gây tổn hại tới cả cơ thể mẹ và thai nhi.
Không giữ lại các ghi chép trong thai kỳ
Nhiều chị em lại không nghĩ rằng việc lưu hồ sơ trong thời gian mang bầu rất quan trọng. các ghi chép đó vừa là kỷ niệm về hành trình mang thai vừa sẽlà món quà tinh thần đặc biệt dành cho con cái khi chúng đã lớn.
Theo một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Viện Y tế Quốc gia Hoa Kỳ, bệnh tiểu đường thai kỳ có thể khiến phụ nữ bị tổn thương thận sớm. Đây là tiền thân của bệnh thận mãn tính.
Bệnh tiểu đường thai kỳ bà bầu chỉ xảy ra khi mang thai và được kết luận khi mức đường trong máu quá cao. Tình trạng này làm tăng nguy cơ sinh non và sinh mổ và một số các biến chứng khác. Các dạng bệnh tiểu đường khác xảy ra ngoài thai kỳ được biết là làm tăng nguy cơ mắc bệnh thận mãn tính, khiến thận gặp khó khăn khi lọc chất thải ra khỏi máu. Một vài nghiên cứu đã nghiên cứu mối liên hệ tiềm năng giữa bệnh tiểu đường thai kỳ và bệnh thận mãn tính.
Bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ bị thận mãn tính cao gấp 9 lần bình thường
Viện Sức khỏe Trẻ em và Phát triển Con người Eunice Kennedy Shriver (NICHD) cho rằng nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ có thể được khám sức khỏe định kỳ để phát hiện tổn thương thận giai đoạn sớm và được điều trị dứt điểm.
Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ thường có tỷ lệ lọc cầu thận cao hơn, ước tính lượng máu trong một phút đi qua tiểu cầu, các bộ lọc nhỏ trong thận chiết xuất chất thải ra khỏi máu.
Các nhà nghiên cứu đã thu thập mẫu máu và nước tiểu và phân tích dữ liệu từ phụ nữ Đan Mạch có thai từ năm 1996 đến năm 2002. Dữ liệu bao gồm kết quả xét nghiệm bệnh tiểu đường và thận trung bình 13 năm sau đó.
Trong số này, 601 phụ nữ mắc bệnh tiểu đường thai kỳ và 613 người không mắc bệnh này. Những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ và sau đó phát triển bệnh tiểu đường có nguy cơ bị bệnh thận cao gấp 9 lần sau này.
Những bà bầu chỉ bị tiểu đường thai kỳ có nguy cơ bị thận mãn tính tăng gấp ba lần. Kết quả cho nhóm thứ hai vẫn nhất quán ngay cả sau khi các nhà nghiên cứu thống kê các yếu tố khác có thể ảnh hưởng đến chức năng thận, chẳng hạn như béo phì, rối loạn huyết áp của thai kỳ và sử dụng một số loại thuốc nhất định.
Những phụ nữ bị tiểu đường thai kỳ sau đó bị bệnh tiểu đường cũng có nhiều khả năng bị tăng albumin niệu hơn với tỷ lệ creatinine (UACR), một dấu hiệu của bệnh thận. Những phụ nữ chỉ bị tiểu đường thai kỳ không có nguy cơ gia tăng UACR cao.
Nghiên cứu này không thể chứng minh rằng bệnh tiểu đường thai kỳ gây tổn thương thận, và các tác giả lưu ý rằng cần nghiên cứu thêm để xác nhận những phát hiện của họ.
Vào tam cá nguyệt thứ 2, thai kỳ được đánh giá ổn định nhất. Tuy nhiên, theo bác sĩ Cường, giai đoạn này, các sản phụ cũng cần phải chú ý tới nguy cơ dọa sảy thai, ra máu bất thường, nhau bám thấp.
Nhau bám thấp có thể gây ra tình trạng ra máu âm đạo, máu có màu đỏ tươi, ra từng đợt ít hoặc nhiều, thậm chí bác sĩ còn nghi ngờ tới nhau tiền đạo gây sảy hoặc sinh non.
Bác sĩ Cường cảnh báo 3 tháng cuối của thai kỳ là quãng thời gian có nhiều tai biến dồn dập nhất. Trong đó, cần phải chú ý tới tiền sản giật và sản giật. Khi thai phụ lên cơn giật có thể ngạt thở tím tái, tử vong do cắn vào lưỡi, suy gan, suy thận, phù phổi cấp…
Sản giật và tiền sản giật có thể gặp ở người cao huyết áp mạn tính, rối loạn máu khó đông, tiểu đường, bệnh thận, bệnh tự miễn như lupus. Một số yếu tố di truyền do gia đình có người từng bị, chế độ dinh dưỡng kém…
Biến chứng nguy hiểm cho bà bầu có thể xảy ra ở một số sản phụ có nhau bám thấp, nhau tiền đạo gây sinh non, chảy máu ồ ạt, vỡ tử cung nguy hiểm tới tính mạng của sản phụ. Tai biến này thường gặp ở những sản phụ mổ lấy thai nhiều lần, có sẹo mổ cũ. Các trường hợp này khi thấy bụng đau cần phải tới cơ sở y tế ngay lập tức.
“Một cấp cứu sản khoa nguy hiểm ở giai đoạn cuối thai kỳ cần phải biết đến đó là nhau bong non, diễn biến nhanh và chảy máu nặng bệnh nhân không được cấp cứu kịp thời nguy cơ tử vong là rất cao”, bác sĩ Tạ Việt Cường nói.
Còn trong giai đoạn chuyển dạ, trong trường hợp vỡ ối, các tế bào ối vào mạch máu gây tắc mạch ối cũng là một tối cấp cứu sản khoa. Tắc mạch ối nếu xảy ra ở cơ sở y tế không có chuyên khoa sản hoặc có chuyên khoa sản nhưng ở tuyến dưới tỷ lệ tử vong là rất cao. Những tai biến này sẽ được xử lý tốt hơn nếu xảy ra ở bệnh viện tuyến trung ương. tìm hiểu thêm về mang thai 3 tháng đầu
Thậm chí, khi đã mẹ tròn con vuông, thai phụ vẫn có thể phải đối mặt với nguy cơ bị băng huyết, đờ tử cung. Theo bác sĩ Cường, mọi trường hợp sản phụ sau sinh đều có yếu tố nguy cơ trên. Yếu tố nguy cơ sẽ tăng ở các trường hợp thai quá to, đa thai, nạo hút thai nhiều lần, sinh nhiều lần.
Trước những mối nguy trên, chuyên gia khuyến nghị chị em nên trang bị kiến thức về sinh sản, đặc biệt giai đoạn tiền hôn nhân. Trong thai kỳ, người mẹ cần theo dõi chặt chẽ, khám định kỳ theo chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Khi gặp bất cứ vấn đề gì trong thai kỳ, thai phụ cần phải tới gặp bác sĩ theo dõi sớm, tránh hậu quả đáng tiếc.
Sự gia tăng nội tiết tố và lưu lượng máu có thể tác động đến âm đạo và âm vật của bạn, khiến chúng mềm mại và nhạy cảm hơn.
Các dấu hiệu thường gặp khi mang thai 3 tháng đầu.
3 tháng đầu thai kỳ đối với những thai phụ sinh con so thật lạ lẫm và đầy lo âu. Nghén, thèm hoặc kén ăn là những trải nghiệm của hầu hết thai phụ nhưng không giống nhau ở mỗi người. Những triệu chứng sau đây là phổ biến nhất:
Những mốc quan trọng cần siêu âm khi mang thai 3 tháng đầu
Mang thai 3 tháng đầu cũng đồng nghĩa với việc phải lưu ý rất nhiều đến sự phát triển bước đầu của em bé.
- 4-5 tuần: Siêu âm đầu dò để kiểm tra thai đã vào tử cung hay chưa. Việc siêu âm này chỉ thực sự cần thiết trong các trường hợp hiếm muộn, có tiền sử lưu thai, sảy thai hoặc dị tật ở tử cung. Hoặc trong tình huống thai phụ thấy đau bụng và ra huyết bất thường(đọc tiếp phần sau để biết các tình huống nguy hiểm bất thường).
- 6 tuần: Hoạt động tim thai thấy được qua siêu âm ở tuần thứ 6 thai kỳ. Hãy đến gặp bác sĩ và siêu âm để xác nhận thai kì của bạn đang phát triển hoàn toàn bình thường.
- 11-13 tuần: Đây là thời điểm duy nhất có thể đo khoảng sáng sau gáy nhằm dự đoán một số bất thường về nhiễm sắc thể nguy hiểm như: bệnh down, dị dạng tứ chi, thoái vị cơ hoành… Vì vậy mẹ bầu đừng bỏ qua thời điểm quan trọng này nhé!
Các xét nghiệm cần làm trong 3 tháng đầu
- Test thử thai nhanh (thử hCG trong nước tiểu). Nên đợi trễ kinh hơn 1 tuần và thử nước tiểu vào buổi sáng sớm. Test này tiện lợi nhưng có thể cho kết quả âm tính giả. Nếu kết quả âm tính thì nên đợi 1 tuần sau thử lại, nếu lần này vẫn âm tính thì nên đến bệnh viện để thử hCG trong máu sẽ cho kết quả chính xác hơn.
- Xét nghiệm máu thường quy trong thai kỳ, bao gồm xét nghiệm xác định nhóm máu, công thức máu. Ngoài ra cần xét nghiệm đường huyết, tổng phân tích nước tiểu và xét nghiệm phát hiện các bệnh lây nhiễm như rubella, giang mai, HIV, viêm gan siêu vi B để có biện pháp can thiệp can thiệp, dự phòng kịp thời.
Ngoài ra, bác sĩ Quỳnh cho biết, cần tiến hành siêu âm ngả âm đạo. Nên đợi trễ kinh 2 tuần, lúc này siêu âm để xác định thai trong hay ngoài tử cung, có mấy thai, xác định tuổi thai để ghi nhận ngày dự sinh, tìm những bất thường của tử cung và 2 buồng trứng nếu có.
Từ 11,5 tuần đến hết 13,5 tuần bác sĩ sẽ kết hợp siêu âm đo độ mờ da gáy với xét nghiệm sinh hóa máu mẹ để tính nguy cơ thai nhi bị rối loạn nhiễm sắc thể cao hay thấp. Từ đó sẽ quyết định có cần làm thêm xét nghiệm nước ối hay không. Siêu âm đo độ mờ da gáy là siêu âm rất quan trọng, có ý nghĩa quyết định trong việc phát hiện sớm những bất thường của thai nhi.
Những thăm khám cần thiết khi mang thai 3 tháng đầu
Thạc sĩ, bác sĩ Đặng Châu Quỳnh, Trưởng khoa Sản Bệnh viện Đa khoa quốc tế Vũ Anh cho biết, quá trình mang thai ở người trung bình 280 ngày (40 tuần) được chia thành 3 giai đoạn, mỗi giai đoạn 3 tháng, gọi là quý hay tam cá nguyệt. Mỗi tam cá nguyệt sẽ có những đặc điểm riêng và những biến chứng của thai kỳ khác nhau. Việc khám thai theo đúng lịch trình là để bảo đảm quản lý thai an toàn đến lúc sinh và tránh được những biến chứng nặng nề trong cuộc sinh như băng huyết sau sinh, tử vong mẹ con.
Theo bác sĩ Quỳnh, để phát hiện mang thai, ngoài việc trễ kinh, một số dấu hiệu để nhận biết là thai phụ thường căng đầu vú, hay đi tiểu lắt nhắt, thường xuyên buồn nôn và nôn, người mệt mỏi, dễ cáu gắt, chướng bụng…
Trong 3 tháng đầu tiên của thai kỳ, tức đến tuần thứ 12 thì mọi cơ quan của thai nhi đã dần hình thành hoàn thiện với chân tay cử động được.
Điều cần làm khi bắt đầu mang thai là tính ngày dự sinh. Ngày dự sinh là ngày thai được tròn 40 tuần. Nếu dự sinh theo kinh cuối và siêu âm khác biệt nhiều thì bác sĩ dựa vào siêu âm thời điểm này để tính tuổi thai.
Bác sĩ Quỳnh khuyến cáo, khi thấy có trễ kinh kèm theo dấu hiệu đau bụng, ra huyết, nôn ói nhiều thì nên đến cơ sở y tế khám ngay. Đó có thể là dấu hiệu của một số biến chứng thường gặp của thời kỳ mang thai 3 tháng đầu thai kỳ là thai ngoài tử cung, dọa sẩy thai hoặc sẩy thai, thai lưu, thai trứng và bệnh lý nguyên bào nuôi.
- Ốm nghén
Có đến 85% các bà mẹ tương lai trải qua các cơn buồn nôn và nôn mửa. Nguyên nhân gây ra triệu chứng chỉ xuất hiện khi mang thai 3 tháng đầu này không rõ ràng, nhưng hóc-môn thai kỳ chorionic gonadotropin được cho là thủ phạm chính. Và đó không hẳn là một dấu hiệu tồi tệ bởi một số chuyện gia cho rằng mẹ càng hay nôn nao thì càng ít nguy cơ sẩy thai hoặc sinh non. Vì điều đó chứng tỏ lượng hóc môn tiết ra lớn, vấn đề là cung cấp đủ chất để sinh dưỡng thai nhi trong 3 tháng đầu mang thai.
- Thèm và kén ăn
Mang thai 3 tháng đầu thai phụ sẽ tự mình trải qua thời kỳ đặc biệt của khẩu vị. Sự ham thích với loại thức ăn nào đó hoặc đặc biệt ghét bỏ với những thức ăn khác thường có liên quan đến chứng ốm nghén. Sự thèm và ác cảm này có thể không đoán trước được, nhưng có đến 80% thai phụ gặp triệu chứng thèm ăn và đến 85% thai phụ cho biết họ không thể nuốt nổi một số món nào đó. Liệu có nên nuông chiều sự thèm ăn và kén ăn của mình khi mang thai 3 tháng đầy hay không? Điều đó còn tùy.
Nếu sự thèm ăn của bạn là lành mạnh, không ngấu nghiến hàng túi khoai chiên hoặc cả nửa lít kem một lúc, bạn cứ yên tâm chiều chuộng cơn thèm của mình. Một nguyên tắc tốt: hạn chế mỗi khẩu phần tự đãi bản thân trong khoảng 75-100 ca-lo. Đối với những món không thể nuốt trôi, hãy thử thay thế bằng món khác để bổ sung chất.
- Mệt mỏi
Luôn cảm thấy mệt mỏi trong cả ngày dài là một trong những tác dụng phụ của thai kỳ. Cơ thể của bạn đang phải vận hành quá tải để thúc đẩy sự tăng trưởng của bé. Tử cung của bạn đang sản xuất progesterone – được cho là có tác dụng an thần, và lưu lượng máu tăng 50% để cung cấp máu cho thai nhi.
Một thủ phạm ẩn mặt cho sự mệt mỏi quá mức là chứng thiếu máu. Bổ sung chất sắt là rất cần thiết để tạo nên các tế bào máu cho bé, và nếu bạn không đủ chất sắt, em bé sẽ lấy những gì bé cần từ cơ thể bạn và làm bạn kiệt sức. Và không gì quý hơn một giấc ngủ sâu và đủ trong những ngày mang thai 3 tháng đầu.
- Tiểu tiện nhiều
Ngay cả khi bạn chưa thấy bụng, tử cung bạn vẫn đang “bành trướng” và gây chèn ép lên bàng quang vốn không bao giờ rỗng hoàn toàn. Thêm vào đó, thận cũng làm việc tích cực hơn để tống chất thải ra khỏi cơ thể bạn. Kết quả là: nhu cầu tiểu tiện trở nên thường xuyên hơn, suốt cả ngày lẫn đêm.
- Mụn nhọt
Khi mang thai 3 tháng đầu bạn rất dễ bị nổi mụn do các nội tiết tố hoạt động quá mức, khiến cho da sản sinh nhiều chất dầu hơn. Mụn có thể biến mất sau thời gian mang thai.
- Khó thở
3 tháng đầu thai kỳ thực sự hít thở sâu hơn, và cũng hấp thụ oxy vào máu tốt hơn. Cả khi bạn lấy vào rất nhiều không khí, cũng đừng ngạc nhiên nếu bạn cảm thấy khó thở, một phần vì em bé đang trao đổi CO2 trở lại cơ thể bạn.
- Đau đầu
Đường huyết thấp (kết quả của sự trao đổi chất), nội tiết tố tăng và lưu lượng máu lên não giảm có thể gây ra những cơn đau đầu tồi tệ cho các bà mẹ tương lai.
- Căng tức bầu ngực
Giai đoạn mang thai 3 tháng đầu thai kì , mặc dù em bé của bạn mới chỉ bằng kích cỡ của một dấu phẩy, bầu ngực của bạn đã sẵn sàng để nuôi dưỡng bé. Sự thay đổi nội tiết và tăng trưởng các tuyến sữa thường diễn ra vào khoảng tuần thứ 6 của thai kỳ, nó khiến ngực bạn căng tức và nhạy cảm hơn.
- Thay đổi ham muốn tình dục
Sự gia tăng nội tiết tố và lưu lượng máu có thể tác động đến âm đạo và âm vật của bạn, khiến chúng mềm mại và nhạy cảm hơn. Với một số phụ nữ, điều đó đồng nghĩa với ham muốn tình dục ở mức cao trào, với khả năng đạt cực khoái nhiều và mạnh mẽ hơn. Với một số khác, tình dục trở nên quyến rũ một cách lạ kỳ.
- Tâm trạng thất thường
Nội tiết tố, những giấc ngủ không tròn, thực tại của việc mang thai – tất cả những điều này đều góp phần tạo nên sự xáo trộn mãnh liệt của cảm xúc. Bạn có thể cảm thấy thật yên lặng và muốn thu mình lại, hoặc sốc nổi, lo lắng, giận dữ hoặc muốn khóc, hoặc may mắn hay là hạnh phúc.
Đó là những gì mà phụ nữ mang thai 3 tháng đầu sẽ gặp phải. Và không chỉ bản thân thai phụ cần tỉnh táo và ổn định tâm lý. Mà người thân, nhất là người chồng, cần phải cảm thông và chia sẻ rất nhiều. Tìm hiểu thêm về 3 tháng cuối thai kỳ
Trong suốt 9 tháng mang thai, 3 tháng đầu được xem là giai đoạn "nhạy cảm" nhất do thai nhi còn quá nhỏ và mẹ bầu cũng chưa quen với những biến đổi của cơ thể.
Những điều cần biết khi mang thai 3 tháng đầu quả thực là vô số. Không có cách nào để nắm rõ tất cả nhưng có một cách để ghi nhớ những điều cần thiết. Đó chính là lên danh sách cụ thể từng lưu ý.
Dùng que thử thai để kiểm tra 1, 2 lần khi bạn phát hiện mình trễ kinh. Đây là việc đầu tiên cần làm khi mang thai 3 tháng đầu. Bước kiểm tra này sẽ cho bạn một kết luận chắc chắn để chuẩn bị cho cả một hành trình rất dài sau đó.
Phải biết được bảo hiểm sẽ chi trả những gì khi bạn mang thai và sinh con và bệnh viện nào thích hợp nhất đối với thẻ bảo hiểm y tế của bạn.
Khám thai
Mang thai 3 tháng đầu cần kiêng gì? Nên nhớ bạn không cần khám thai quá nhiều lần, nhưng nhớ đừng dời lần khám đầu tiên quá lâu kẻo bạn sẽ bỏ lỡ mốc siêu âm quan trọng ở tuần thứ 10 – 12 của thai kỳ.
Cố gắng ăn uống đầy đủ
Nếu bạn đang phải chịu đựng tình trạng ốm nghén, hãy cố gắng đảm bảo ăn uống đầy đủ trong khả năng của mình nhé. Bạn có thể tham khảo một số cách trị ốm nghén để cảm thấy dễ chịu hơn trong giai đoạn này.
Uống nước
Trong suốt quá trình mang thai, bạn cần uống từ 1.4 – 1.9 lít chất lỏng mỗi ngày, cộng thêm với 0.2 lít nước mỗi giờ khi phải vận động nhẹ. Hãy bắt đầu thói quen này ngay khi mới mang thai 3 tháng đầu, bạn nhé.
Đi ngủ sớm
Bạn có thể cảm thấy kiệt sức hơn nhiều so với những gì bạn có thể tưởng tượng. Đi ngủ sớm nhé – cho dù điều đó có khiến bạn cảm thấy mình giống một cụ già!
Nghĩ về thời điểm bạn thông báo tin vui cho mọi người
Một số mẹ bầu đã thông báo tin vui ngay lập tức. Những người khác thì chờ đến ba tháng tiếp theo, khi mà rủi ro về sảy thai đã không còn nữa.
Uống bổ sung vitamin
Axit folic à một trong những dưỡng chất cần thiết nhất trong các viên đa vitamin này dành cho bà bầu, nó có vai trò đặc biệt quan trọng đối với các bà mẹ mang thai 3 tháng đầu – làm giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh.
Chọn người chăm sóc sức khỏe
Hãy tham khảo bạn bè, người thân hoặc bác sỹ của bạn để nhận được lời giới thiệu đến một bác sỹ sản phụ khoa, người chăm sóc sức khỏe gia đình hay một bà đỡ đáng tin cậy – hoặc bạn có thể tự tìm kiếm trên mạng.
Thực phẩm nên ăn khi mang thai 3 tháng đầu
Súp lơ: Vừa chứa sắt, vừa giàu folic, súp lơ là món ngon không thể thiếu trong thực đơn của mẹ. Axit folic có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển não và cột sống của thai nhi. Mỗi ngày mẹ nên chú ý thêm khoảng 400 mg folic trong thực đơn dinh dưỡng khi mang thai của mình. Ngoài ra, các loại rau có màu xanh như xà lách, cải bẹ xanh. Chúng cũng chứa không ít axit folic. Xà lách trộn dầu giấm là món khai vị ngon lành và là dinh dưỡng cho bà bầu 3 tháng đầu. Tìm hiểu thêm về 3 tháng cuối thai kỳ
Nên ăn đậu để bổ sung protein giúp ngăn ngừa một số triệu chứng bất thường ở thai nhi
Họ hàng nhà đậu: Đậu chứa khá nhiều protein, cần thiết cho sự phát triển mô, cơ bắp của thai nhi cũng như cung cấp năng lượng cho cơ thể mẹ bầu. Protein giúp ngăn ngừa một số triệu chứng thần kinh bất thường ở thai nhi. Nguồn năng lượng từ protein thường chiếm từ 10-35% lượng calories cơ thể cần, tương đương với khoảng 55 – 192 gram/ ngày. Mẹ có thể dùng đậu để nấu chè, vừa dinh dưỡng, vừa dễ làm. Tuy nhiên, đừng cho quá nhiều đường.
Các loại quả có nhiều múi như cam, quýt, bưởi…: Đây là những loại trái có hàm lượng folic cao nhất trong tất cả các loại trái cây. Hơn nữa, cam quýt còn chứa một lượng lớn vitamin C, vừa giúp hỗ trợ hấp thu sắt, vừa rất tốt cho hệ miễn dịch của cơ thể.
Đậu phộng: Theo một nghiên cứu, ăn đậu phộng khi mang thai có thể làm giảm khả năng dị ứng của bé cưng sau khi sinh ra. Hơn nữa, đậu phộng cũng chứa nhiều protein và chất béo, cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. Tuy nhiên, ăn nhiều đậu phộng cũng gây ảnh hưởng không tốt đến hệ tiêu hóa, cũng như làm bà bầu bị nóng trong người. Tốt nhất, mỗi ngày chỉ nên ăn một nhúm nhỏ đậu phộng, bầu ơi.
Trứng: Không chỉ là nguồn bổ sung protein dồi dào, trứng gà là một trong số ít thực phẩm có chứa vitamin D, cần thiết cho sự phát triển xương của thai nhi.
Cá hồi là một trong những loại cá an toàn nhất cho thai kỳ của bạn
Cá hồi: Cá hồi chứa nhiều vitamin D và canxi, là một trong những loại cá an toàn nhất cho thai kỳ của bạn. Thai nhi cần canxi để phát triển hệ xương, răng của mình. Nếu không có đủ nhu cầu cần thiết, bé cưng sẽ bào mòn dần canxi trong cơ thể mẹ bầu, tăng nguy cơ mẹ sau sinh bị loãng xương do thiếu canxi. Lượng omega 3 trong cá hồi cũng hỗ trợ quá trình hình thành và phát triển tế bào não của thai nhi.
Thịt bò: Thịt bò chứa rất nhiều chất sắt, rất tốt cho sức khỏe của mẹ và bé. Thiếu sắt cũng là nguyên nhân làm mẹ bầu cảm thấy mệt mỏi, chán ăn.
Sữa chua: Sữa chua chứa nhiều vitamin D, canxi và các lợi khuẩn rất tốt cho hệ tiêu hóa của bạn. Ngoài ra, sữa chua còn giúp ngăn ngừa triệu chứng táo bón cực kỳ khó chịu trong thai kỳ.
Nhiều chị em có sức khỏe thai kỳ ổn định vẫn tiếp tục đời sống vợ chồng một cách bình thường cho tới ngày lâm bồn. Tùy vào tình trạng sức khỏe của mỗi người, chuyện chăn gối khi mang thai 3 tháng đầu sẽ có những diễn biến khác nhau.
3 tháng đầu thai kỳ là giai đoạn rất quan trọng. Giai đoạn này ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển của thai nhi sau này. Qua bài viết này sẽ giúp các mẹ bầu có những lưu ý về thực phẩm nên và không nên ăn, đời sống tình dục và cả chuyện làm đẹp khi mới có thai giai đoạn đầu. Thiết nghĩ những vấn đề này sẽ hữu ích với bạn đấy.
3 tháng đầu mang thai là giai đoạn vô cùng nhạy cảm do thai nhi còn quá nhỏ và mẹ bầu chưa quen với những biến đổi của cơ thể nên cần phải có những kiêng cữ nhất định để đảm bảo sức khỏe và sự an toàn của em bé. Dưới đây là 15 điều cần tránh trong 3 tháng đầu mang thai mẹ bầu nên lưu ý:
Mẹ bầu 3 tháng đầu thai kỳ không nên tiếp xúc với bức xạ nhiệt và các chất độc hại. Sự gia tăng nhiệt độ cơ thể khi mang thai, nhuộm tóc hoặc sơn móng tay, móng chân có thể gây dị tật bẩm sinh và ảnh hưởng đến chỉ số IQ ở trẻ sau này.
Mẹ bầu cần chú ý không nên tập chung ở chỗ đông người đặc biệt nơi công cộng khi đang có dịch bệnh bởi có thể dễ dàng lây bệnh do sức đề kháng trong giai đoạn đầu thai nhi còn yếu.
Cần chú ý đến những thay đổi trong cơ thể đặc biệt là nhịp tim thai nhi. Nếu nhận thấy triệu chứng khó thở cần báo ngay cho bác sĩ.
Theo dõi cơ thể, bất cứ lúc nào trong thai kỳ, đặc biệt trong ba tháng đầu mà nhận thấy triệu chứng ra máu âm đạo, đau bụng… mẹ bầu cần nghỉ ngơi và đi khám bác sĩ ngay.
Phụ nữ mang thai bị thiếu máu, mang bầu đa thai, có tiền sử sảy thai, bị cao huyết áp… nên dành nhiều thời gian nghỉ ngơi và thăm khám bác sĩ theo đúng lịch định kỳ. Những mẹ bầu này cũng nên trao đổi với bác sĩ chuyên khoa về tình trạng bệnh của mình để được theo dõi chặt chẽ hơn.
Những mẹ bầu có tiền sử dọa sảy thai, chảy máu âm đạo, nhau tiền đạo, sinh non hay bất thường về nước ối cần kiêng kỵ việc quan hệ tình dục hoàn toàn trong 3 tháng đầu mang thai. Tìm hiểu thêm về 3 tháng cuối thai kỳ
Mẹ bầu mới 3 tháng đầu thai kỳ cũng nên giảm thời gian làm việc, tránh căng thẳng và dành nhiều thời gian nghỉ ngơi, đặc biệt với mẹ ốm nghén. Trong quá trình làm việc cần tránh đi lại quá nhiều, ôm đồm nhiều việc và làm việc khuya…
Mẹ bầu nên tránh ăn những thực phẩm không tốt cho cơ thể như thực phẩm tái sống, thực phẩm đóng hộp, nhiều dầu mỡ, thực phẩm chưa tiệt trùng hoặc các thực phẩm gây co bóp tử cung dẫn đến sảy thai như: dứa, đu đủ xanh, rau răm, rau ngót, rau sam, ngải cứu, nước dừa… Mẹ bầu có thể tham khảo bài viết tổng hợp về chế độ dinh dưỡng trong 3 tháng đầu mang thai tại link sau: Ăn gì tốt cho bà bầu 3 tháng đầu
Tuyệt đối nói không với rượu bia và các loại nước uống có caffein, có cồn, có ga…
Trên đây là tổng hợp những điều cần tránh trong 3 tháng đầu mang thai mà các mẹ cần tham khảo để có thêm kiến thức cũng như kinh nghiệm trong việc chăm sóc và bảo vệ sức khỏe tốt nhất cho chính mình và thai nhi. Chúc các mẹ có một thai kì an toàn, khỏe mạnh để vượt cạn thành công!
Mẹ mới mang bầu không nên chạy nhảy, xoay người, gập người quá mạnh hoặc tập luyện thể thao quá sức với những bộ môn nguy hiểm. Mẹ bầu cũng không nên leo trèo cao hoặc nâng, bê, xách vật nặng.
Mẹ bầu không nên tự ý dùng thuốc bừa bãi, khi dùng bất kỳ loại thuốc nào cũng cần tham khảo ý kiến của các bác sĩ, tránh uống thuốc không rõ nguồn gốc hoặc thành phần thuốc có hại cho thai nhi.
Mẹ bầu mới mang thai nên chú ý tới tư thế ngồi, không nên ngồi xổm, ngồi trùng lưng, thõng vai, bắt chéo chân và không nên cúi lưng khi ngồi.
Việc đi lại cần nhẹ nhàng, từ tốn. Khi leo cầu thang, mẹ bầu nên bám vào thành vịn để duy trì sự cân bằng. Mẹ mới mang bầu cũng được khuyên không nên leo cầu thang quá nhiều.
Mẹ bầu cần kiêng đứng quá lâu hoặc đứng lên ngồi xuống đột ngột. Nếu công việc yêu cầu phải đứng, hãy tranh thủ đi lại và dành thời gian nghỉ ngơi 30 phút/lần. Việc đứng quá nhiều sẽ khiến mẹ bầu mệt mỏi và có thể gây sảy thai.
Nhiều chị em có sức khỏe thai kỳ ổn định vẫn tiếp tục đời sống vợ chồng một cách bình thường cho tới ngày lâm bồn. Tùy vào tình trạng sức khỏe của mỗi người, chuyện chăn gối khi mang thai 3 tháng đầu sẽ có những diễn biến khác nhau.
Do đó, bạn nên tham vấn bác sĩ về vấn đề này. Ngoài ra, khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai, thứ ba, bụng bầu của bạn đã to hơn, việc quan hệ có thể sẽ khó khăn nên bạn cần linh hoạt, thay đổi và tìm tư thế quan hệ thích hợp khi mang bầu.
Hạn chế sử dụng nước lạnh để tắm, gội đầu và cũng không nên sử dụng nước quá nóng vì việc tăng nhiệt độ đột ngột trong cơ thể có thể khiến thai nhi bị dị tật.
